دانستني هاي ايران

میراث زمیـن

فك‌ها در ایران

نویسنده:
دریاچه خزر، روزگاری بخشی از دریای بزرگ «تتیس» بوده؛ جایی كه دریاهای سیاه، آزوف و مدیترانه را شامل می‌شده. فك خزر در این دریای بزرگ زندگی می‌كرد، اما وقتی به مرور و بر اثر تغییرات زمین‌شناسی، خشكی‌های جدید به‌وجود‌ آمد و خزر به عنوان بزرگ‌ترین دریاچه جهان بالای كشور ایران قرار گرفت، فك‌ها هم در این دریاچه ماندند...
متن و عكس: امیرحسین خالقی (كارشناس حیات‌وحش) |  دریاچه خزر، روزگاری بخشی از دریای بزرگ «تتیس» بوده؛ جایی كه دریاهای سیاه، آزوف و مدیترانه را شامل می‌شده. فك خزر در این دریای بزرگ زندگی می‌كرد، اما وقتی به مرور و بر اثر تغییرات زمین‌شناسی، خشكی‌های جدید به‌وجود‌ آمد و خزر به عنوان بزرگ‌ترین دریاچه جهان بالای كشور ایران قرار گرفت، فك‌ها هم در این دریاچه ماندند. این فرضیه در كنار فرضیه كم‌اهمیت‌تر دیگر یعنی ورود فك‌ها از طریق رود ولگا، تا امروز مهم‌ترین دلیل برای حضور فك‌ها در دریای خزر باقی مانده است. اگر این فرضیه درست باشد، پس گونه فك‌های خزری از همان دوران وجود دریای تتیس از دیگر اعضای راسته پره‌پایان یا pinnipedia جدا شده‌اند و با شرایط اقلیمی دریای خزر خودشان را تطبیق داده‌اند. فك‌های خزر كه یكی از ارزشمندترین جانوران ایران هستند، تا سال‌ها پیش در شرایط بسیار بدی به‌سر می‌بردند و حتی محققی ایرانی وجود نداشت تا درباره آن‌ها تحقیق كند. ماجرای حفاظت از آن‌ها به روزی در اواخر دهه هفتاد خورشیدی برمی‌گردد كه مرحوم دكتر «هرمز اسدی» متخصص حیات‌وحش، پس از 23 سال به ایران بازگشته بود و هنگامی كه در كنار ساحل رودسر قدم می‌زد، لاشه فكی را دید. او از وجود فك در دریاچه خزر متعجب شد و تحقیق روی این پستاندار مهجور را در دستور كار خود قرار داد؛ فك‌هایی كه در طول سال برای زادآوری به شمال یخ‌زده دریاچه خزر می‌روند و برای غذا به بخش پرعمق آن یعنی سواحل ایران می‌آیند.
تا پیش از این، فك‌های خزری ارزشمند بودند، ولی ارزشی كه به قیمت جان‌شان تمام می‌شد؛ در مناطق شمال دریای خزر شكار این جانوران بسیار رواج داشت و در جنوب دریاچه هم ماهیگیرها این جانوران را رقیب خود می‌دانستند و آن‌ها را می‌كشتند. كاهش جمعیت این گونه طی 60 سال گذشته و استمرار تهدیداتی كه فك‌ها با آن مواجه‌اند، باعث شد تا در سال 2008 میلادی این پستاندار در فهرست سرخ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از حیات‌وحش به عنوان گونه در معرض خطر انقراض معرفی شود...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code